Πέντε επιστημονικές μελέτες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του φαινομένου της Ενσυναίσθησης
Ως ψυχίατρος και ενσυναισθητικός, συναρπάζομαι με τον τρόπο που το φαινόμενο της ενσυναίσθησης λειτουργεί. Νιώθω παθιασμένη που η ενσυναίσθηση είναι το φάρμακο που χρειάζεται ο κόσμος μας στη δεδομένη στιγμή.
Ενσυναίσθηση είναι όταν επιτρέπουμε στην καρδιά μας να ανοίξει στους άλλους και στον εαυτό μας να φορέσει τα δικά τους παπούτσια. Ωστόσο, το να είσαι ενσυναισθητικός (σ.σ. μεταφραστή – η λέξη στα αγγλικά είναι empath, προερχόμενη από την ελληνική λέξη εμπάθεια που σημαίνει ισχυρά πάθη. Αν για εμάς έχει χάσει το νόημά της, ο υπόλοιπος κόσμος τη χρησιμοποιεί με τη σωστή της έννοια), πάει ακόμα παραπέρα. Όπως αρκετοί από τους ασθενείς μου, αλλά και εγώ μαζί, ενσυναισθητικοί είναι τα άτομα αυτά που κινούνται σε υψηλά επίπεδα του φάσματος της ενσυναίσθησης και πραγματικά νιώθουν-βιώνουν τι συμβαίνει στους άλλους ανθρώπους, μέσα στα σώματά τους. Συνεπώς, οι ενσυναισθητικοί μπορούν να έχουν απίστευτη συμπόνια για τους ανθρώπους – όμως συχνά εξουθενώνονται από το να βιώνουν “τόσα πολλά” εκτός και αν αναπτύξουν στρατηγικές προστασίας των ευαισθησιών τους και παράλληλα αναπτύξουν υγιή όρια.
Στο βιβλίο μου, “Οδηγός επιβίωσης ενός Ενσυναισθητικού” θίγω τις παρακάτω ενδιαφέρουσες επιστημονικές εξηγήσεις της ενσυναίσθησης και των ενσυναισθητικών ατόμων. Αυτές θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε σε βάθος τη δύναμη της ενσυναίσθησης έτσι ώστε να κατορθώσουμε να την χρησιμοποιήσουμε και να την τιμήσουμε στις ζωές μας.
1 – Το σύστημα νευρώνων – καθρεφτών
Ερευνητές έχουν ανακαλύψει μια εξειδικευμένη ομάδα εγκεφαλικών κυττάρων τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συμπόνια. Τα κύτταρα αυτά καθιστούν τον καθένα από εμάς ικανό να καθρεφτίσει συναισθήματα, να μοιραστεί τον πόνο του άλλου, το φόβο, ή τη χαρά. Καθώς οι ενσυναισθητικοί φαίνεται να έχουν υπερευαίσθητους νευρώνες – καθρέφτες, συνδεόμαστε εις βάθος με τα αισθήματα των άλλων ανθρώπων. Πως συμβαίνει αυτό; Οι νευρώνες-καθρέφτες λαμβάνουν ερεθίσματα από τα εξωτερικά γεγονότα. Για παράδειγμα, η σύζυγός μας πληγώνεται, βιώνουμε τον πόνο της κι εμείς. Το παιδί μας κλαίει, νιώθουμε τη λύπη του. Ο φίλος μας είναι ευτυχισμένος, νιώθουμε τη χαρά του. Σε αντίθεση, οι ψυχοπαθείς, κοινωνιοπαθείς και οι ναρκισσιστές φαίνεται να παρουσιάζουν “έλλειψη ενσυναίσθησης”. Αυτό σημαίνει πως υστερούν στην ικανότητα να νιώσουν τους άλλους ανθρώπους, κάτι που ίσως οφείλεται σε ένα υποενεργό σύστημα νευρώνων-καθρεφτών. Χρειάζεται να είμαστε προσεκτικοί με αυτά τα άτομα γιατί είναι ανίκανοι να νιώσουν ανιδιοτελή αγάπη.
2 – Ηλεκτρομαγνητικά πεδία
Το δεύτερο εύρημα [των επιστημόνων] βασίζεται στο γεγονός ότι τόσο ο εγκέφαλος όσο και η καρδιά παράγουν ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο HeartMath, αυτά τα πεδία μεταφέρουν πληροφορίες σχετικά με τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων. Οι ενσυναισθητικοί ίσως είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι σε αυτή την αποδοχή [σκέψεων-συναισθημάτων] και τείνουν να κατακλύζονται από αυτά. Παρόμοια, συχνά έχουν πιο ισχυρές φυσικές και συναισθηματικές αποκρίσεις στις αλλαγές της γαίας και του ήλιου μας. Οι ενσυναισθητικοί γνωρίζουν καλά πως ότι συμβαίνει στη γη και στον ήλιο επηρρεάζει την κατάσταση του νου και της ενέργειάς μας.
3 – Μετάδοση συναισθημάτων
Το τρίτο εύρημα που ενισχύει την κατανόησή μας για τα ενσυναισθητικά άτομα είναι το φαινόμενο της μετάδοσης συναισθημάτων. Έρευνα έχει δείξει πως αρκετοί άνθρωποι δέχονται τα συναισθήματα των άλλων γύρω τους. Για παράδειγμα, ένα νεογέννητο που κλαίει θα προκαλέσει ένα κύμα κλάμματος στο νοσοκομειακό θάλαμο νεογνών. Ή ένα άτομο που εκφράζει δυνατά το άγχος του σε έναν εργασιακό χώρο, θα το μεταδώσει και στους υπόλοιπους υπαλλήλους. Οι άνθρωποι συνήθως λαμβάνουν τα συναισθήματα των άλλων σε ομάδες. Ένα πρόσφατο άρθρο των New York Times αναφέρει πως αυτή η ικανότητα συντονισμού των διαθέσεων με τους άλλους είναι ζωτικής σημασίας για τις καλές [και υγιείς] διαπροσωπικές σχέσεις. Ποιο είναι το μάθημα για τους ενσυναισθητικούς; Να επιλέγουν θετικούς ανθρώπους στη ζωή τους, έτσι ώστε να μην τους καταρρακώνει η αρνητικότητα. Ή, εάν, ας πούμε, ένας φίλος περνάει δύσκολες στιγμές, ο ενσυναισθητικός θα πρέπει να λάβει κάποια μέτρα γείωσης του εαυτού του και παραμονής στο κέντρο του. Αυτές είναι σημαντικές στρατηγικές που θα γνωρίσετε στο βιβλίο μου.
4 – Αυξημένη ευαισθησία ντοπαμίνης
Το τέταρτο εύρημα περιλαμβάνει τη ντοπαμίνη, ένα νευροδιαβιβαστή που αυξάνει τη δραστηριότητα των νευρώνων και σχετίζεται με την ευχαρίστηση. Έρευνα έχει δείξει πως οι εσωστρεφείς ενσυναισθητικοί τείνουν να έχουν αυξημένη ευαισθησία στη ντοπαμίνη σε σχέση με τους εξωστρεφείς. Βασικά, χρειάζονται λιγότερη ντοπαμίνη ώστε να βιώσουν τη χαρά. Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει το λόγο για τον οποίο προτιμούν να μένουν περισσότερο χρόνο μονάχοι, να διαβάζουν, ή να διαλογίζονται και χρειάζονται λιγότερη εξωτερική συνδιαλλαγή με πάρτυ και άλλες κοινωνικές συγκεντρώσεις (σ.σ. μεταφραστή – για να γνωριστούμε καλύτερα, είμαι ακριβώς αυτό το άτομο που περιγράφει το άρθρο). Σε αντίθεση, οι εξωστρεφείς αναζητούν τη ντοπαμίνη στα εξωτερικά γεγονότα. Στην πραγματικότητα, δεν μπορούν να πάρουν ποτέ αρκετή από αυτή.
5 – Συναισθησία
Το πέμπτο εύρημα, το οποίο βρίσκω ιδιαίτερα συναρπαστικό, είναι η αξιοσημείωτη κατάσταση που ονομάζεται “συναισθησία άγγιγμα-καθρέφτης”. Η συναισθησία είναι η νευρολογική κατάσταση κατά την οποία δύο διαφορετικές αισθήσεις συνδυάζονται στον εγκέφαλο. Για παράδειγμα, βλέπεις χρώματα όταν ακούς μια μουσική ή γεύεσαι τις λέξεις. Διάσημοι συναισθητικοί είναι ο Ισαάκ Νεύτων, Ο Μπίλυ Τζόελ, και ο βιολιστής Ίτζακ Πέρλμαν. Ωστόσο, με τη συναισθησία άγγιγμα-καθρέφτης, οι άνθρωποι μπορούν πράγματι να νιώσουν τα συναισθήματα και τις αισθήσεις των άλλων μέσα στο ίδιο τους το σώμα σαν να ήταν δικά τους. Πρόκειται για μια υπέροχη νευρολογική εξήγηση της εμπειρίας ενός ενσυναισθητικού.
Ο Δαλάι Λάμα λέει, “Η Ενσυναίσθηση είναι η πιο πολύτιμη ανθρώπινη ιδιότητα”. Σε όλη τη διάρκεια των στρεσσογόνων καιρών μας, είναι εύκολο να κατακλυστούμε συναισθηματικά. Ακόμα κι έτσι όμως, η ενσυναίσθηση είναι η ιδιότητα αυτή που θα μας βοηθήσει να το ξεπεράσουμε. Θα μας καταστήσει ικανούς να σεβαστούμε ο ένας τον άλλο, ακόμα και αν διαφωνούμε. Η ενσυναίσθηση δεν μας κάνει συναισθηματικά ευάλωτους χωρίς διακρίσεις. Μας επιτρέπει να διατηρήσουμε την καρδιά μας ανοικτή, ανεκτική και γεμάτη κατανόηση. Ίσως να μην είναι πάντοτε βοήθημα στο να έρθουμε κοντά στους ανθρώπους και να δημιουργήσουμε ειρήνη, είναι όμως κατά τη γνώμη μου η καλύτερη ευκαιρία που έχουμε.
(Απόσπασμα από το βιβλίο “Οδηγός επιβίωσης ενός Ενσυναισθητικού: Στρατηγικές ζωής για ευαίσθητους ανθρώπους της Judith Orloff, MD.)
Ελεύθερη μετάφραση: Mystic Detox by Nikitas
Πηγή στην Αγγλική γλώσσα: https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-empaths-survival-guide/201703/the-science-behind-empathy-and-empaths?fbclid=IwAR2GaP73RHbiVHBeDQCJM8CJhD90yJmhow53e5qzDkt1s6GzQ2b_VTQGJHE
mysticdetox.com 