Τί είναι η Yoga Nidrā;

Η Yoga Nidrā είναι μια κατάσταση δυναμικού ύπνου, ένα επίπεδο δηλαδή, στο οποίο διατηρούμε επίγνωση. Στην ουσία, πρόκειται για μια συστηματική μέθοδο με την οποία προκαλούμε πλήρη φυσική, πνευματική και συναισθηματική χαλάρωση.

Η τεχνική της Yoga Nidrā προέρχεται από την Ινδία, με ρίζες στη φιλοσοφια Σάνκυα και πρώτες καταγραφές περίπου το 700 π.Χ., ενώ χρονολογείται πως διαδόθηκε προφορικά από το 1.000 π.Χ. Αυτές οι πρώιμες διδασκαλίες εξασκήθηκαν και διαδόθηκαν μέσα στους αιώνες από φιλοσοφίες μονισμού όπως η Αντβάιτα Βεδάντα, η Ταντρική φιλοσοφία και ο Σαϊβισμός του Κασμίρ. Η πρακτική όπως την εξασκούμε σήμερα βασίζεται κυρίως στην Ταντρική τελετουργική πρακτική της Nyasa και έχει διαμορφωθεί από τον Paramahamsa Swami Satyananda Saraswati. Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, βίωσε την κατάσταση της Yoga Nidrā όσο βρισκόταν δίπλα στον Γκουρού του, Sivananda Saraswati. Έτσι, ξεκίνησε μια βαθιά μελέτη και έρευνα των αρχαίων Ταντρικών γραφών και ύστερα από αρκετή εξάσκηση στοιχειοθέτησε ένα σύστημα χαλάρωσης και δραστικού ύπνου το οποίο έκανε γνωστό στα μέσα του 20^ού αιώνα.

Οι σανσκριτικές λέξεις Yoga Nidrā, κυριολεκτικά σημαίνουν:

Yoga: Σύνδεση νου και σώματος, που στην πορεία οδηγεί σε πνευματική αφύπνιση
Nidrā: Ύπνος

Συνεπώς, θα μπορούσαμε να πούμε πως η πρακτική αυτή είναι η τεχνική που φέρνει σε αρμονία το σώμα και το νου με σκοπό τη βαθύτερη πνευματική διαύγεια.

Η πρακτική της Nyasa γινόταν σε καθιστή θέση και περιελάμβανε τη χρήση συγκεκριμένων μάντρας τα οποία νοερά τοποθετούνταν σε διάφορα σημεία του σώματος. Πρώτα ονομαζόταν το κάθε σημείο του σώματος και ύστερα γινόταν η νοερή απεικόνισή του ή και το φυσικό άγγιγμα με την ιερή λέξη να τοποθετείται εκεί. Η Nyasa ήταν ένα μέσο εξαγνισμού του φυσικού σώματος και η ενστάλαξη θεϊκής συνειδητότητας κατά τη διάρκεια Ταντρικών τελετουργικών πρακτικών.

Εάν επιθυμούμε να δημιουργήσουμε έναν ειρηνικό κόσμο,
θα πρέπει πρωτίστως να μάθουμε να χαλαρώνουμε
και να εναρμονίζουμε το σώμα με το πνεύμα.
~ Swami Satyananda Saraswati

Η γιογκική φιλοσοφία, όπως και η σύγχρονη ψυχολογία, απαριθμεί τρεις βασικούς τύπους εντάσεων που ευθύνονται για όλα τα άγχη της σύγχρονης ζωής:

Μυϊκές εντάσεις – Συνδέονται με το σώμα, το νευρικό σύστημα και τις ενδοκρινικές ανισορροπίες.

Συναισθηματικές εντάσεις – Προέρχονται από τις δυαδικότητες όπως αγάπη-μίσος, κέρδος-απώλεια, επιτυχία-αποτυχία, ευτυχία-δυστυχία. Κυρίως οφείλονται στην αδυναμία μας να εκφράσουμε κάθε στιγμή τα αληθινά μας συναισθήματα και τις αυθεντικές μας σκέψεις.

Πνευματικές εντάσεις – Είναι το αποτέλεσμα υπέρμετρων νοητικών δραστηριοτήτων. Ο νους είναι μια δίνη φαντασιών, συγχύσεων και αμφιταλαντεύσεων. Ένας «εβένινος στρόβιλος», όπως χαρακτηριστικά τον περιέγραφε η μέντοράς μου.

Με την εξάσκηση της Yoga Nidrā εισερχόμαστε στα κατάβαθα του υποσυνείδητου νου και εκεί απελευθερώνουμε και χαλαρώνουμε τις νοητικές εντάσεις, φυτεύοντας το σπόρο της αρμονίας σε κάθε πτυχή της ύπαρξής μας.

Το μυστικό της Yoga Nidrā είναι το εξής: Όταν η χαλάρωση επιτευχθεί, η δεκτικότητα είναι μεγαλύτερη. Όταν ο συνειδητός νους είναι συνδεδεμένος με τις αισθήσεις, η δεκτικότητα είναι μικρότερη. Όταν αποσύρεις το νου για λίγη ώρα και μπεις σε μια κατάσταση που ούτε κοιμάσαι βαθιά αλλά ούτε είσαι σε πλήρη πνευματική εγρήγορση, οποιαδήποτε εντύπωση εισαχθεί στο νου θα αποκτήσει ισχύ και θα παραμείνει εκεί. Ο συνειδητός νους βρίσκεται σε ένα επίπεδο μεταξύ ύπνου και ξύπνιου αλλά δεν υπόκειται σε κανένα.

Στην κατάσταση αυτή, μεταξύ ύπνου και ξύπνιου, η επαφή των υποσυνείδητων με τις ασυνείδητες διαστάσεις προκύπτει αυθόρμητα και εκεί μπορεί το άτομο να αναπτύξει τη μνήμη, να διευρύνει τις γνώσεις και τη δημιουργικότητά του ή ακόμα και να επαναπρογραμματίσει το νου. Όταν οι αισθήσεις αποσύρονται για ένα χρονικό διάστημα την ώρα της πρακτικής, τότε το άτομο βιώνει το πέμπτο σκαλοπάτι της Rajā Yoga του Patanjali που είναι η pratyahara, δηλαδή η απόσυρση των αισθήσεων.

Λέγεται πως η Yoga Nidrā είναι μια πιο επαρκής και αποτελεσματική μορφή ψυχικής και φυσιολογικής ξεκούρασης και ανανέωσης, από τον συμβατικό ύπνο. Μια ώρα εξάσκησης μπορεί να δώσει τα ίδια αποτελέσματα με τέσσερις ώρες ύπνου. Ο κυριότερος, όμως, σκοπός της πρακτικής, είναι να σας ταξιδέψει σε εκείνο το μέρος που βρίσκεστε σε απόλυτη αρμονία με τον εσωτερικό-αληθινό σας εαυτό.

Η τεχνική του οραματισμού στη Yoga Nidrā είναι αρκετά σημαντική καθώς ξεκλειδώνουμε τα αποθηκευμένα περιεχόμενα του ασυνείδητου νου που συνήθως εκδηλώνονται στα όνειρα. Στη Σούτρα 1:38 ο Patanjali λέει:

Svapnanidrajnanalambanam va.

Λαμβάνοντας τις γνώσεις του ύπνου και του ονείρου,
μπορεί κάποιος να ησυχάσει το νου.

Όταν ονειρεύεται κάποιος, το περιεχόμενο και η έκφραση των ονείρων σχετίζονται με την αυθόρμητη συσσώρευση και απελευθέρωση των ψυχικών εντάσεων από το υποσυνείδητο, όπως επίσης και με το ξύπνημα των βαθύτερων ασυνείδητων ενστίκτων. Στην πρακτική της Yoga Nidrā ωστόσο, ο οραματισμός, η αναγνώριση και η απελευθέρωση των εικόνων γίνεται δημιουργώντας το όνειρα συνειδητά σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του δασκάλου. Όλες οι εικόνες και τα αρχετυπικά σύμβολα που περιγράφονται στον οραματισμό, λειτουργούν ως καταλύτες για την πρόκληση αντίδρασης στα ασυνείδητα μέρη του νου. Δημιουργούμε μια γέφυρα ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητο  και κάθε εικόνα ή σύμβολο αντιδρά με τις ήδη υπάρχουσες εικόνες-ιστορίες που υπάρχουν στα κατάβαθα της ψυχής μας. Πρόκειται για τις διάφορες εντυπώσεις-πεποιθήσεις του Εγώ. Μπορούν να εκδηλωθούν επώδυνες αναμνήσεις, αγωνιώδης ανάγκες, ανεκπλήρωτες επιθυμίες, απωθημένα, φόβοι, ακόμα και νευρώσεις. Σε όλα αυτά οφείλονται οι πνευματικές εντάσεις που οδηγούν σε ασθένειες. Έτσι, η πρακτική της Yoga Nidrā μας βοηθά να ξεκαθαρίσουμε αυτές τις samskaras (εντυπώσεις) του νου, εξαγνίζοντας όλα τα επίπεδα του συνειδητού.

Η πρακτική ξεκινά με την παρότρυνση του δασκάλου να τοποθετήσετε το σώμα σε μια άνετη ύπτια θέση (savasana), να σκεπαστείτε ενδεχομένως με μια κουβερτούλα και αφού νιώσετε βολικά να παραμείνετε έτσι για τα επόμενα 30 περίπου λεπτά ακούγοντας μόνο τη φωνή. Ο χρόνος μιας πρακτικής ποικίλει από 25 έως 90 λεπτά συνήθως.

Τι συμβαίνει την ώρα της πρακτικής
Αυτό που ο Paramahamsa Swami Satyananda Saraswati αποκαλεί «όριο μεταξύ ύπνου και ξύπνιου», η δυτική ιατρική θα το έλεγε «μετάβαση από τα εγκεφαλικά κύματα άλφα στα εγκεφαλικά κύματα θήτα και δέλτα».

Την ώρα που μας παίρνει ο ύπνος, τα εγκεφαλικά κύματα κινούνται από τα βήτα (14-40 Hz κατάσταση του ενεργού νου), προχωρούν στα άλφα (9-13 Hz χαλάρωση χωρίς σκέψη) και ύστερα καταλήγουν στα θήτα και δέλτα (1-3 Hz η πιο αργή συχνότητα του βαθύ ύπνου). Στην ουσία η πρακτική της Yoga Nidrā οδηγεί το άτομο στο υπναγωγικό στάδιο, στο φάσμα μεταξύ άλφα και θήτα εγκεφαλικών κυμάτων, στο σημείο εκείνο όπου το σώμα κοιμάται αλλά ο νους είναι διαυγής. Ο λογικός, αναλυτικός νους περιορίζεται και έτσι γίνεται επιτρεπτή η πρόσβαση στο υποσυνείδητο, στις παλαιές μνήμες και τις καταπιεσμένες εμπειρίες. Η ταχύτατη περιφορά του νου στα διάφορα μέρη του σώματος μειώνει την επαφή με τον έξω κόσμο και έτσι μπορεί κάποιος εύκολα να στρέψει την προσοχή του εσωτερικά. Η Yoga Nidrā δημιουργεί το χώρο που χρειάζεται ο εγκέφαλος για να επαναδιατυπωθούν και επαναπρογραμματιστούν οι αρνητικές σκέψεις και οι καταστροφικές συνήθειες του ατόμου.

 

Επιστημονικές μελέτες
Σε δύο διαφορετικές μελέτες που δημοσιεύτηκαν σε έντυπα Φυσιολογίας και Φαρμακολογίας στην Ινδία, οι ερευνητές καταγράφουν τα διάφορα οφέλη της Yoga Nidrā, όπως η βελτίωση στην πίεση του αίματος, στον καρδιακό ρυθμό και στις ορμονικές ανωμαλίες στις γυναίκες. Ερευνητές στο Ιατρικό Κολλέγιο του Shyam Shah, κατέγραψαν μικρότερες διακυμάνσεις στα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα ατόμων με διαβήτη τύπου 2, ύστερα από 30 ημέρες πρακτικής. Παράλληλα, έρευνες που διεξάγονται στο Πανεπιστήμιο John F. Kennedy και μελετούν στρατιώτες του Βιετνάμ και του Ιράκ με διαταραχές μετατραυματικού στρες (PTSD), αναφέρουν μείωση της μανίας, του άγχους και της συναισθηματικής αστάθειας έπειτα από οχτώ εβδομάδες συστηματικής πρακτικής. Παρόμοια, στο Νοσοκομείο Βετεράνων στο Long Beach της California, οι ερευνητές παρείχαν μαθήματα Yoga Nidrā δύο φορές την εβδομάδα, για δέκα εβδομάδες, σε γυναίκες θύματα βιασμού ή γενικότερης σεξουαλικής κακοποίησης και τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική ελαχιστοποίηση των αρνητικών ενοχικών σκέψεων και της κατάθλιψης.

Κάποιες γενικότερες θεραπευτικές εφαρμογές της Yoga Nidrā
αναφέρονται επιγραμματικά παρακάτω:

• Ψυχολογικές διαταραχές
• Αϋπνία
• Εθισμός στα ναρκωτικά και το αλκοόλ
• Χρόνιες παθήσεις
• Ανακούφιση πόνου
• Διαταραχές κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης, γέννας και περιόδου
• Γηριατρική ιατρική

 

Θετική διαβεβαίωση
Κατά τη διάρκεια της Yoga Nidrā, μπορείτε να ορίσετε τη sankalpa σας, μια θετική διαβεβαίωση δηλαδή, που εκφράζεται σε ενεστώτα χρόνο με έμφαση και συναίσθημα. Να θυμάστε πως οτιδήποτε αποφασίσετε την ώρα της εξάσκησης, είναι βέβαιο πως θα πραγματοποιηθεί!

Ο δημιουργός της τεχνικής, Paramahamsa Swami Satyananda Saraswati, έλεγε πως, «Μόλις ο σπόρος της sankalpa φυτευτεί βαθιά στο υποσυνείδητο, συγκεντρώνει τις απεριόριστες δυνατότητες του νου με σκοπό να καρποφορήσει. Αυτός ο σπόρος –της θετικής διαβεβαίωσης- σταδιακά θα αρχίσει να εκδηλώνεται ξανά και ξανά σε συνειδητό επίπεδο και να φέρνει τις επιθυμητές αλλαγές στην προσωπικότητα αλλά και στη ζωή σας. Ο καθένας από εμάς έχει τη δύναμη να οικοδομήσει ξανά τη δική του πνευματική υπόσταση. Καμία προσωπικότητα δεν είναι αδύνατον να επαναπρογραμματιστεί και κανένας φόβος ή έμμονη ιδέα δεν είναι τόσο βαθιά ριζωμένα ώστε να μην μπορούν να αλλάξουν».

Μάθετε πως μπορείτε να δημιουργήσετε ισχυρές θετικές διαβεβαιώσεις εδώ:

http://www.therainbowfield.com/sankalpa

Ξεκινήστε την πρακτική σας με τον παρακάτω καθοδηγούμενο διαλογισμό: