H Μετενσάρκωση στη Βίβλο

Dr. James Paul Pandarakalam
(Mετάφραση: http://www.nikitasrainbow.com)

Εισαγωγή
Οι υποστηρικτές της Μετενσάρκωσης στη Βίβλο, παραθέτουν [απόψεις] του Ινδού μοναχού Σουάμι Παραμχάνσα Γιογκανάντα¹ καθώς και του Αυστριακού φιλόσοφου Ρούντολφ Στάινερ², οι οποίοι έχουν ερμηνεύσει κάποια αποσπάσματα της Βίβλου, κυρίως αυτά που αφορούν τον Ιωάννη το Βαπτιστή, με τέτοιο τρόπο ώστε να βοηθήσουν στην προσαρμογή της ιδέας της μετενσάρκωσης στη Χριστιανική σκέψη. Πολλοί θεολόγοι της Ανατολής βλέπουν τις ιδέες τους με συμπάθεια. Το κλασσικό βιβλίο του εκλιπόντος  Ίαν Στήβενσον, με τίτλο «Μετενσάρκωση και Βιολογία», συγκεκριμένα, έχει αναζωπυρώσει ιδιαίτερα το ενδιαφέρον για τη μετενσάρκωση στη Βίβλο³. Καθώς οι ιδέες αυτές γίνονται ολοένα και πιο δημοφιλείς, με την πρόσφατη δημοσίευση μιας σειράς επιστημονικών μελετών για παιδιά που θυμούνται τις προηγούμενες ζωές τους, και μέσω της αύξησης της διαδικτυακής δημοσιογραφίας, ακόμα και οι Χριστιανοί θεολόγοι δεν μπορούν να αποφύγουν τις απόψεις περί μετενσάρκωσης του Ιωάννη του Βαπτιστή. Η μετενσάρκωση πνευματικά ανώτερων προσωπικοτήτων με έναν ειδικό σκοπό, μπορεί να περιγραφεί ως «Υψηλότερη» ή «Ελεγχόμενη» μετενσάρκωση. Στην Ινδουιστική φιλοσοφία, η διαφορά μεταξύ «Υψηλότερης» και «Υψηλής» μετενσάρκωσης (Άβαταρ) είναι ασαφής.

«Υψηλή» ενσάρκωση, είναι η αναζήτηση του Θεού για ανθρώπινα όντα. Υψηλότερες μετενσαρκώσεις έχουν σκοπό να υποστηρίξουν την ανθρώπινη αναζήτηση για το Θείο. Η «Γενική» μετενσάρκωση μπορεί να θεωρηθεί ως μια επαναλαμβανόμενη ανθρώπινη αναζήτηση του Θεού. Η Υψηλότερη μετενσάρκωση δεν υποστηρίζει απαραίτητα τη Γενική μετενσάρκωση, αλλά ίσως φανερώνει πόσο δύσκολο είναι να συμβεί η τελευταία. Τα επιστημονικά δεδομένα για τη Γενική μετενσάρκωση έχουν προβάλει επίσης την έννοια της «Υψηλής μετενσάρκωσης» και της «Θείας Ενσάρκωσης» μέσα στο βασίλειο της φαντασίας των βιολόγων. Για τα τεχνικά μυαλά και τους οπαδούς της ανιούσας προσέγγισης που ψάχνουν για ένα «κόκκο πίστης», η δοξασία της Γενικής μετενσάρκωσης μπορεί να εξυπηρετεί ως ένα βήμα προς την αποδοχή της Υψηλότερης μετενσάρκωσης και της Θείας Ενσάρκωσης.

Ο παρών συγγραφέας διατηρεί την άποψη πως όλα τα βιβλικά αποσπάσματα που συχνά αναφέρονται σαν να υποστηρίζουν την ιδέα της μετενσάρκωσης, είναι ανοικτά και σε άλλες ερμηνείες και δεν αποτελούν απαραίτητα υπαινιγμούς για τη μετενσάρκωση, όπως επίσης [θεωρεί] πως δεν θα έπρεπε κανείς να επιβάλει τις  γεμάτες προκατάληψη ιδέες του στηριζόμενος στις Γραφές. Η επιστημονική έρευνα για τις αναμνήσεις προηγούμενων ζωών ωθεί τους ανατολίτες φιλόσοφους να επαναξιολογήσουν τα παλαιά δόγματα της αναγέννησης.  Όλοι όσοι αντιτίθενται στη Βιβλική μετενσάρκωση, υποστηρίζουν πως οι ιδέες αυτές είναι μια πολύ απλοϊκή ανάγνωση της Καινής Διαθήκης, η οποία δεν λαμβάνει υπόψιν τα επίπεδα προέλευσης [των κειμένων] και δεν γίνεται καμία επιχείρηση διάκρισης σχετικά με το ποια θα μπορούσαν να είναι τα αυθεντικά λόγια του Ιησού, ποιες οι ερμηνευτικές λέξεις των διαφόρων ευαγγελιστών αλλά και ποιες ήταν οι ανησυχίες των κοινωνιών από τις οποίες προήλθαν οι ευαγγελιστές. Πλέον υπάρχουν αρκετές επιστημονικές ενδείξεις για να περιοριστεί η δυσπιστία στη μετενσάρκωση και οι πνευματικές επιρροές στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Δυστυχώς, τα νεότερα στοιχεία για τις θεωρίες πνευματικής προσκόλλησης έχουν καταστήσει την ιδέα της μετενσάρκωσης περισσότερο πολύπλοκη στην ερμηνεία, παρ’ όλο που και οι δύο καταστάσεις μπορούν να συνυπάρχουν ^4,5,6,7.  Υπό το φως των πρόσφατων επιστημονικών εξελίξεων, τόσο η ιδέα του πνευματισμού όσο και η ιδέα της μετενσάρκωσης στη γέννηση και τη ζωή του Ιωάννη του Βαπτιστή παραμένουν ελκυστικές. Σχετικά  με την προηγούμενη άποψη, ο [προφήτης] Ηλίας, λειτούργησε ως «πνευματικός οδηγός» για τον Ιωάννη και σύμφωνα με την τελευταία άποψη, είναι ο ίδιος ο Ηλίας μετενσαρκωμένος. Η παραδοσιακή θεολογική θεώρηση είναι πως ο Ιωάννης λειτουργούσε σαν τον Προφήτη Ηλία και σαν προσωπικότητα έμοιαζε αρκετά σε αυτόν. Η πίστη σε κάποιου είδους μετενσάρκωση ήταν διαδεδομένη μεταξύ των Εβραίων κατά την εποχή που έζησε ο Χριστός. Η ακόλουθη δήλωση στη Βίβλο ευνοεί μια τέτοια άποψη:

«Ἐλθὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὰ μέρη Καισαρείας τῆς Φιλίππου ἠρώτα τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγων· Τίνα λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; οἱ δὲ εἶπαν· Οἱ μὲν Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν, ἄλλοι δὲ Ἠλίαν, ἕτεροι δὲ Ἰερεμίαν ἢ ἕνα τῶν προφητῶν.»
(Κατά Ματθαίον 16:13)

Είναι ακόμη πιθανό οι Εβραίοι να πίστευαν μόνο στην Υψηλότερη μετενσάρκωση και όχι απαραίτητα στη Γενική μετενσάρκωση.

Η επιστημονική έννοια της μετενσάρκωσης διαφέρει από τις παραδοσιακές αντιλήψεις, καθώς δεν περιλαμβάνει τη μετεμψύχωση από και προς το ζωικό βασίλειο αλλά ούτε και το δόγμα του ανταποδοτικού κάρμα. Οι ερευνητές χρησιμοποιούν ακόμα και τον όρο «τυχαία μετενσάρκωση» για να αποδεσμεύσουν την ιδέα [της μετενσάρκωσης] από δογματικές παγίδες. Η έρευνα για αναμνήσεις προηγούμενων ζωών, εγκυμονεί τον κίνδυνο να αφαιρεθεί από την Ινδουϊστική φιλοσοφία ο ηθικός κώδικας που σχετίζεται με το νόμο του κάρμα. Είναι γεγονός πως η ιδέα της μετενσάρκωσης μετατρέπεται σε μια κακόβουλη ιδέα μόλις στερηθεί της φιλοσοφικής της ουσίας. Για παράδειγμα, η πίστη στη μετενσάρκωση θα μπορούσε ακόμα να επιτρέψει την έκτρωση ή την ευθανασία, καθώς κάποιοι θα σκέφτονταν πως εφόσον οι ψυχές μετενσαρκώνονται, είναι απολύτως σωστό να απορρίψεις μια ατελή ενσάρκωση, περιμένοντας την επόμενη με την ελπίδα να είναι μια «πιο τέλεια», ή να προλάβεις τη διαδικασία του θανάτου, ελπίζοντας για μια καλύτερη ποιότητα ζωής την επόμενη φορά⁸. Μια τέτοια κατάσταση δικαιολογεί την έρευνα για την πιθανότητα δέσμευσης αυτής της ιδέας με κάποιας μορφής ταιριαστή και ηθική ιδεολογία.

Προφήτης Ηλίας και Ιωάννης ο Βαπτιστής
Είναι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής η μετενσάρκωση του Προφήτη Ηλία; Οι Εβραίοι πίστευαν πως ο Ηλίας θα επέστρεφε στη γη πριν τη γέννηση του Σωτήρα. Στο ευαγγέλιο, βρίσκουμε δύο περιπτώσεις όπου ο Χριστός αναφέρεται στον Ιωάννη το Βαπτιστή, σαν να είναι ο ίδιος ο Ηλίας. Όταν ο Ιωάννης φυλακίστηκε, έστειλε τους μαθητές του στον Ιησού, έχοντας ακούσει για τα κηρύγματα και τα θαύματά του.

« Ὁ δὲ Ἰωάννης ἀκούσας ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ τὰ ἔργα τοῦ χριστοῦ πέμψας διὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπεν αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος ἢ ἕτερον προσδοκῶμεν; καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέντες ἀπαγγείλατε Ἰωάννῃ ἃ ἀκούετε καὶ βλέπετε· […] ἀπὸ δὲ τῶν ἡμερῶν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ ἕως ἄρτι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν. πάντες γὰρ οἱ προφῆται καὶ ὁ νόμος ἕως Ἰωάννου ἐπροφήτευσαν· καὶ εἰ θέλετε δέξασθαι, αὐτός ἐστιν Ἠλίας ὁ μέλλων ἔρχεσθαι. ὁ ἔχων ὦτα ἀκουέτω.»
(Κατά Ματθαίον 11:2-15)

Και τα τέσσερα ευαγγέλια, περιγράφουν τη μεταμόρφωση που βίωσε ο Ιησούς Χριστός στο όρος Θαβώρ, ενώπιον του Πέτρου, Ιωάννη και Ιακώβου. Οι μαθητές αυτοί είδαν το Χριστό να μεταμορφώνεται μπροστά τους, και το πρόσωπό του να λάμπει σαν τον ήλιο, και τα ενδύματά του να γίνονται λευκά σαν το φως. Τους εμφανίστηκε ο Μωυσής με τον Ηλία να μιλάνε στον Χριστό. Από το ευαγγέλιο, μπορεί να γίνει κατανοητό πως η μεταμόρφωση επάνω στο βουνό συνέβη ύστερα από το θάνατο του Ιωάννη του Βαπτιστή. Η συζήτηση ανάμεσα στο Χριστό και τους μαθητές του, καθώς κατέβαιναν από το βουνό, προφανώς δίνει μια πιθανή λύση στο αίνιγμα του Ιωάννη του Βαπτιστή.

«Καὶ καταβαινόντων αὐτῶν ἐκ τοῦ ὄρους ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων· Μηδενὶ εἴπητε τὸ ὅραμα ἕως οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἐγερθῇ. καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ λέγοντες· Τί οὖν οἱ γραμματεῖς λέγουσιν ὅτι Ἠλίαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ἠλίας μὲν ἔρχεται καὶ ἀποκαταστήσει πάντα· λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι Ἠλίας ἤδη ἦλθεν, καὶ οὐκ ἐπέγνωσαν αὐτὸν ἀλλὰ ἐποίησαν ἐν αὐτῷ ὅσα ἠθέλησαν· οὕτως καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει πάσχειν ὑπ’ αὐτῶν. τότε συνῆκαν οἱ μαθηταὶ ὅτι περὶ Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ εἶπεν αὐτοῖς.»
(Κατά Ματθαίον 17:9-13)

Αυτές οι δηλώσεις έχουν δημιουργήσει  διαφωνίες ανάμεσα στους θεολόγους. Ωστόσο, για τους πιστούς της μετανσάρκωσης, δεν τίθεται θέμα σύγχυσης. Αυτές οι δηλώσεις ξεκάθαρα αποκαλύπτουν μια Υψηλότερη μετενσάρκωση. Δηλαδή, ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, είναι η μετενσάρκωση του Προφήτη Ηλία. Ο Ιησούς Χριστός προφανώς αναγνώρισε την προσωπικότητα του Ηλία στον Ιωάννη; Κάποιος μπορεί να ισχυριστεί πως ήταν αρκετά σωστό το να μετενσαρκωθεί ένας σπουδαίος προφήτης για να προετοιμάσει το μονοπάτι της Θείας Ενσάρκωσης. 

Στις μέρες του Ηρώδη, του βασιλιά της Ιουδαίας, ένας συγκεκριμένος ιερέας με το όνομα Ζαχαρίας, έζησε με τη σύζυγό του Ελισάβετ, που ήταν στείρα. Μια ημέρα, καθώς ο Ζαχαρίας προσευχόταν στο ναό του Κυρίου, ένας άγγελος εμφανίστηκε και του ανακοίνωσε τη γέννηση του Ιωάννη του Βαπτιστή. Τα τελευταία λόγια του αγγέλου είναι ξανά επιβεβαιωτικά της άποψης περί μετενσάρκωσης του Ιωάννη. 

«καὶ πολλοὺς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐπιστρέψει ἐπὶ κύριον τὸν θεὸν αὐτῶν· καὶ αὐτὸς προελεύσεται ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν πνεύματι καὶ δυνάμει Ἠλίου, ἐπιστρέψαι καρδίας πατέρων ἐπὶ τέκνα καὶ ἀπειθεῖς ἐν φρονήσει δικαίων, ἑτοιμάσαι κυρίῳ λαὸν κατεσκευασμένον.»
(Κατά Λουκάν 1:16-17)

Ο άγγελος λέει ότι ο Ιωάννης θα έχει το πνεύμα και τη δύναμη του Ηλία. Για τους οπαδούς της μετενσάρκωσης, αυτό απλά σημαίνει πως ο Ιωάννης είναι η μετενσάρκωση του Ηλία. Η επίσημη θέση του Χριστιανισμού σχετικά με αυτά τα βιβλικά εδάφια διαφέρει. Η ανακοίνωση του αγγέλου πως ο Ιωάννης θα έχει το πνεύμα και τη δύναμη του Ηλία, εξηγείται μεταφορικά από τους ίδιους τους μελετητές της βίβλου. Αυτοί λένε, πως τα λόγια του αγγέλου σημαίνουν μοναχά πως ο Ιωάννης θα πορευθεί στη δυναμική γραμμή σπουδαίων προφητών όπως ο Ηλίας, και όχι πως δηλώνουν άμεσα ότι θα είναι ο ίδιος ο Ηλίας ως αναβίωση, και απλά θα επιδείξει το πνεύμα και τη δύναμή του. Εάν κάποιος δεν μπορεί να δεχθεί την ιδέα της μετενσάρκωσης και καμία οργάνωση επίσης δεν μπορεί να δεχθεί την ίδια ιδέα σε αυτό το στάδιο της επιστημονικής έρευνας, η πιθανή εξήγηση για ένα τέτοιο εδάφιο [πάλι] θα είναι η ίδια. Μπορεί να σημειωθεί πως η διαμάχη για τον Ηλία είναι αρκετά αρχαία και η ιδέα της μετενσάρκωσης δύναται να προσφέρει μια άλλη λύση. Ο Ιουστίνος ο Μάρτυρας μιλάει για μια Εβραϊκή πεποίθηση πως ο Ηλίας θα ανακοίνωνε το Μεσσία. Ο [απόστολος] Ματθαίος εκφράζει το Χριστιανικό δόγμα ότι ο Ιωάννης είναι ο Ηλίας. Όμως, οι ερμηνευτές της Βίβλου που δεν δέχονται τη μετενσάρκωση, υποστηρίζουν πως ο Ματθαίος, και οι άλλοι συγγραφείς των ευαγγελίων, δεν εννοούν απαραίτητα ότι ο Ιωάννης είναι εντελώς ίδιος με τον προγενέστερο προφήτη. Σε αυτό το επιχείρημα προσθέτουν το ότι ο Ιωάννης απλά ασκεί τις υπηρεσίες του και εκπληρώνει κατά αυτό τον τρόπο τις προφητείες που τον αφορούν. Έτσι, ο αγγελιαφόρος της διαθήκης ταυτίζεται μόνον με τον Ηλία.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Εβραίοι πίστευαν στην επιστροφή του Ηλία, ως πρόδρομο  της μεσσιανικής εποχής (Mαλαχίας 4:5, Κατά Λουκάν 1:17). Υπήρξε μια συζήτηση, στην πρώιμη εκκλησία, σχετικά με το ερώτημα: Εάν ο Ιησούς είναι ο Μεσσίας, γιατί ο Ηλίας δεν ήρθε; Αυτοί οι στίχοι αντηχούν αυτή τη διαμάχη. Οι θεολόγοι που δεν πιστεύουν στη μετενσάρκωση, θεωρούν ότι ο Ιησούς παρουσιάζεται εδώ να λέει πως ο Ηλίας έχει έρθει, όχι ως μετενσάρκωση, αλλά ως εκπληκτική ομοιότητα σε σάρκα και ουσία του πνεύματος. Σε αυτή τη θεωρία προσθέτουν ότι ο Ιωάννης ντυνόταν σαν τον Ηλία, ζούσε στην έρημο όπως ο Ηλίας, και αψήφησε τον Ηρώδη και την Ηρωδία όπως ο Ηλίας είχε αψηφήσει τον Αχαάβ και την Ιεζάβελ. Σύμφωνα με αυτούς, η συμπεριφορά του Ιωάννη είναι απλά μια τυφλή μίμηση του προγενέστερου προφήτη. Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί κανείς εύλογα να αμφισβητήσει το γιατί ο Ιωάννης ο Βαπτιστής δεν περιγράφηκε ως προφήτης.

Ο Ιησούς έχει σχολιάσει για τον Ιωάννη:
«ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἐγήγερται ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ»
(Κατά Ματθαίον 11:11)

Η περιγραφή αυτή φυσικά μπορεί να αφορά μόνο έναν «Μετενσαρκωμένο Προφήτη». Υπάρχει άνθρωπος σπουδαιότερος από έναν μετενσαρκωμένο προφήτη; Δεδομένου ότι ο Ιωάννης ήρθε ως Ηλίας, αυτοί οι μελετητές της βίβλου θέτουν άλλο ένα ερώτημα προς απάντηση από τους οπαδούς της μετενσάρκωσης. Για ποιο λόγο ο Ηλίας δεν αποκατέστησε τα πάντα όπως είχε υποσχεθεί; Γιατί η χρυσή εποχή δεν ήρθε;

Αυτές οι συγχύσεις μπορούν να αποδοθούν στο γεγονός ότι οι προ-Χριστιανικοί προφήτες δεν διέκριναν την πρώτη έλευση του Χριστού από τη Δευτέρα Παρουσία. Θα ήταν πιο σωστό να ειπωθεί πως δεν ήταν καν ενήμεροι για τη Δευτέρα Παρουσία. Ο Ιησούς διαβεβαίωσε τη χρυσή εποχή για τους δίκαιους μετά τη Δευτέρα Παρουσία. Αυτό εξηγεί ικανοποιητικά το ότι δεν ήταν η αποστολή του Ηλία, όπως του Ιωάννη, να αποκαταστήσει τα πάντα σύμφωνα με την υπόσχεση. Η φύση του Ιωάννη του Βαπτιστή ήταν γεμάτη βία και φωτιά, σαν του Ηλία. Η ζωή του χαρακτηριζόταν από το μεγαλείο της αυταπάρνησης, της ταπεινότητας και του θάρρους. Η εγκράτειά του ήταν τόσο μεγάλη που κάποιοι τον θεώρησαν [πνευματικά] κυριευμένο. Για το θάρρος του  να εκφράζει την αλήθεια, πήγε πρόθυμα στη φυλακή και στο θάνατο. Οι οπαδοί της μετενσάρκωσης μπορεί να παρατηρήσουν εκπληκτικές ομοιότητες στις προσωπικότητες του Ηλία και του Ιωάννη.

H άρνηση του Ιωάννη για μια προηγούμενη Ζωη
Δεν είναι αναγκαίο όλοι οι άνθρωποι που επιστρέφουν στη γήινη ύπαρξη, να θυμούνται τις προηγούμενες ζωές τους. Ο Δρ. Ίαν Στήβενσον, που έχει αναλύσει το μέγιστο αριθμό περιπτώσεων μετενσάρκωσης, έχει υποβάλει μια τέτοια υπόθεση³. Ισχυρίζεται ότι ορισμένα άτομα που έχουν μετενσαρκωθεί, μπορεί να μην έχουν καμία εικονική μνήμη της προηγούμενης ζωής τους, αλλά παρόλα αυτά μπορεί να μεταφέρουν από αυτές τις ζωές σημαντικά κατάλοιπα συμπεριφοράς που έχουν μάθει και έχουν εκφράσει κατά τη διάρκειά τους.

Ο Δρ. Στήβενσον έχει ξεχωρίσει δύο σημαντικούς τύπους παρατηρήσεων που υποστηρίζουν την υπόθεσή του. Αρχικά, τα πειράματα με την υπνωτική υποβολή, μας έχουν δώσει τη γνώση ότι ένα άτομο μπορεί να εκτελέσει οδηγίες για να δράσει με ένα συγκεκριμένο τρόπο, ενώ την ίδια στιγμή να έχει πλήρη αμνησία του γεγονότος ότι έχει δεχθεί αυτές τις οδηγίες. Το υποκείμενο στην υπνωτική κατάσταση [συνειδητότητας] δεν έχει αντίληψη της πραγματικής αιτίας της συμπεριφοράς του. Παρόμοια, γνωρίζουμε πως να περπατάμε, αλλά ελάχιστοι άνθρωποι θυμούνται τις μέρες της βρεφικής τους ηλικίας, όταν μάθαιναν να περπατάνε. Δεύτερον, τα υποκείμενα των περιπτώσεων της μετενσάρκωσης, ποικίλλουν πολύ στον αριθμό εικονικής μνήμης της προηγούμενης ζωής που ισχυρίζονται πως θυμούνται. Ενώ ορισμένα υποκείμενα θυμούνται μόνο λίγες λεπτομέρειες, άλλα είναι ικανά για πλήρη ανάκληση της μνήμης. Έτσι επίσης, υπάρχει μια ευρεία διακύμανση στην ποσότητα των ασυνήθιστων συμπεριφορών που σχετίζονται με τις προηγούμενες ζωές που θυμόμαστε. Αυτές οι σχετικές συμπεριφορές εξακολουθούν να υπάρχουν για πολλά χρόνια έπειτα από τη στιγμή που το υποκείμενο ξεχνά τις εικονικές μνήμες της προηγούμενης ζωής. Με αυτούς τους δύο τύπους παρατηρήσεων, ο Δρ. Στήβενσον συμπεραίνει πως μερικά άτομα μπορεί να έχουν προηγούμενες ζωές, που να μην θυμούνται, αλλά από τις οποίες παρόλα αυτά να προέρχονται σημαντικά στοιχεία του χαρακτήρα τους. O Ιωάννης ο Βαπτιστής, προφανώς δεν είχε καμία ανάμνηση της ζωής του ως Ηλίας. Το ακόλουθο εδάφιο της βίβλου, αποκαλύπτει ένα περίεργο γεγονός.

«Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία τοῦ Ἰωάννου ὅτε ἀπέστειλαν οἱ Ἰουδαῖοι ἐξ Ἱεροσολύμων ἱερεῖς καὶ Λευίτας ἵνα ἐρωτήσωσιν αὐτόν· Σὺ τίς εἶ; καὶ ὡμολόγησεν καὶ οὐκ ἠρνήσατο, καὶ ὡμολόγησεν ὅτι Ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ὁ χριστός. καὶ ἠρώτησαν αὐτόν· Τί οὖν; σὺ Ἠλίας εἶ; καὶ λέγει· Οὐκ εἰμί. Ὁ προφήτης εἶ σύ; καὶ ἀπεκρίθη· Οὔ. εἶπαν οὖν αὐτῷ· Τίς εἶ; ἵνα ἀπόκρισιν δῶμεν τοῖς πέμψασιν ἡμᾶς· τί λέγεις περὶ σεαυτοῦ; ἔφη· Ἐγὼ φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Εὐθύνατε τὴν ὁδὸν κυρίου, καθὼς εἶπεν Ἠσαΐας ὁ προφήτης.»
(Κατά Ιωάννην 1:19-23)

Τρεις τίτλοι έχουν απορριφθεί από τον Βαπτιστή. Δεν ήταν ο Χριστός, ο Μεσσίας, ωστόσο το βάπτισμά του αποτελούσε ένα εσχατολογικό μυστήριο που επικύρωνε τους ανθρώπους για την έλευση του βασιλείου του Θεού. Ο Ιωάννης είπε ότι δεν ήταν ο Ηλίας που είχαν προφητεύσει. Δεν ήταν ο προφήτης του οποίου την έλευση προσδοκούσαν. Η Εβραϊκή προσδοκία ήταν ότι ο Ηλίας θα επέστρεφε σε φυσική υπόσταση. Υπάρχει κάποια δυσκολία στο να διευκρινήσουμε τι ήθελαν να δηλώσουν με τη λέξη «Προφήτης». Ο υπαινιγμός αναμφίβολα βρίσκεται στα λόγια που αποδίδονται στο Μωυσή, στο Δευτερονομικόν.  Όμως, με μια ιδιαίτερη αποκάλυψη, ο Ιωάννης κατάλαβε μόνο, ότι είναι η φωνή «βοώντος εν τη ερήμω». Προκύπτει από αυτές τις δηλώσεις του Ιωάννη, ότι δεν είχε καμία ανάμνηση σχετικά με κάποια προηγούμενη ζωή. Δεν κατείχε αυτή την υπερφυσική ενόραση  εξαιτίας των ανθρώπινων περιορισμών του. Ωστόσο, ο Ιησούς Χριστός είχε αναγνωρίσει την προσωπικότητα [από την προηγούμενη ζωή] του Ιωάννη με τη Θεία δύναμή του. Αυτό, θεωρώ, αποτελεί την ειδοποιό διαφορά ανάμεσα στην ανθρώπινη προσωπικότητα του Ιωάννη και την υπερφυσική προσωπικότητα του Χριστού. Είμαι της άποψης ότι η μετενσάρκωση δεν θα έπρεπε να αποδίδεται σε κάποιον που την αρνείται. Όμως, στην περίπτωση του Ιωάννη, δεν δεσμευόμαστε να πιστέψουμε τα λόγια του Θεϊκού γνώστη της ψυχής;

Η ιδέα της μετενσάρκωσης γεννά ατέλειωτες ερωτήσεις και [πιθανές] απαντήσεις. Το ανταποδοτικό κάρμα θα πρέπει να τροποποιηθεί και να επεκταθεί σε αναπτυξιακό, συλλογικό και λυτρωτικό κάρμα για να έρθει σε αρμονική σχέση με τη Χριστιανική σκέψη.

«Ῥαββί, τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ;»
(Κατά Ιωάννην 9:2)

Η απάντηση του Χριστού σε αυτό το ερώτημα, επιπλήττει το καθολικό ανταποδοτικό κάρμα και αν αυτό όντως υπάρχει, ο Ιησούς επιβεβαιώνει ότι μπορεί να αντιστραφεί μέσα από την ανιδιοτελή αγάπη.

«ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ ἐν αὐτῷ.»
(Κατά Ιωάννην 9:3)

Οι οπαδοί της μετενσάρκωσης υποστηρίζουν ότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος μπορεί ακόμα και να επέλεξε να μετενσαρκωθεί ως τυφλός εκ γενετής, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει μάρτυρας και όργανο του θαύματος του Χριστού, συμμετέχοντας κατά αυτό τον τρόπο στα Θεία έργα σωτηρίας, με στόχο την προσωπική του πνευματική εξέλιξη και για να απαλλάξει τον εαυτό του από την παγίδα των μετενσαρκώσεων. Οι πιο ενθουσιώδεις οπαδοί της μετενσάρκωσης, πιστεύουν ακόμα κι ότι ο Χριστός, μέσα από το ανταποδοτικό κάρμα, απελευθέρωσε την ανθρωπότητα από τον τροχό της αναγέννησης.

H Αποκάλυψη και οι δύο Μάρτυρες
Αποτελούσε πάντοτε μέρος της Εβραϊκής πίστης, ότι ο Θεός θα έστελνε κάποιον συγκεκριμένο αγγελιαφόρο στους ανθρώπους, πριν την ημέρα έλευσης του Κυρίου.

«καὶ δώσω τοῖς δυσὶν μάρτυσίν μου, καὶ προφητεύσουσιν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα, [d]περιβεβλημένοι σάκκους.»
(Αποκάλυψη 11:3)

Μπορούμε, ωστόσο, να επαναλάβουμε ότι οι Εβραίοι δεν διέκριναν μεταξύ της πρώτης έλευσης και της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου. Στο βιβλίο του Μαλαχία, ακούμε το Θεό να λέει:

«Ιδου, εγω αποστελλω τον αγγελον μου και θελει κατασκευασει την οδον εμπροσθεν μου»
(Μαλαχίας 3:1)

Ο Μαλαχίας, ουσιαστικά, αναγνώρισε τον αγγελιαφόρο ως τον Ηλία. Oι μελετητητές διαφοροποιούνται πολύ στην ερμηνεία των δύο μαρτύρων. Μια σχολή σκέψης πιστεύει πως αποτελούν μάρτυρες των δύο ερχομών του Χριστού⁹. Οι δύο μάρτυρες φαίνεται να είναι ο Ενώχ και ο Ηλίας, σύμφωνα με αυτούς τους μελετητές. Σύμφωνα με τις παλιές διηγήσεις, ούτε ο Ενώχ, αλλά ούτε ο Ηλίας, πέθανε.

«καὶ εὐηρέστησεν Ἐνὼχ τῷ Θεῷ καὶ οὐχ εὑρίσκετο, ὅτι μετέθηκεν αὐτὸν ὁ Θεός.»
(Γένεση 5:24)

«καὶ ἐγένετο αὐτῶν πορευομένων, ἐπορεύοντο καὶ ἐλάλουν· καὶ ἰδοὺ ἅρμα πυρὸς καὶ ἵπποι πυρὸς καὶ διέστειλαν ἀνὰ μέσον ἀμφοτέρων, καὶ ἀνελήφθη Ἠλιοὺ ἐν συσσεισμῷ ὡς εἰς τὸν οὐρανόν.»
(Βασιλείων 2:11)

Σύμφωνα με τους υποστηρικτές αυτής της άποψης, ο Ηλίας είναι ο μάρτυρας της πρώτης έλευσης του Χριστού, μετενσαρκώθηκε ως Ιωάννης ο Βαπτιστής και ο Ενώχ είναι ο μάρτυρας της Δευτέρας Παρουσίας, δηλαδή θα επέστρεφε ως Υψηλότερη μετενσάρκωση (Ελεγχόμενη μετενσάρκωση) πριν τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού. Η έννοια της «Υψηλότερης μετενσάρκωσης» δίνει τη σκυτάλη στη λαογραφική Χριστιανική πεποίθηση ότι κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, πολλές άγιες ψυχές θα επιστρέψουν στη γήινη ύπαρξη, με σκοπό να βάλουν σε τάξη την ανθρωπότητα που θα περνάει μια κρίση πίστεως. Ο ιερέας που θα καθοδηγεί τον κόσμο σε μια τέτοια αναμενόμενη κρίση πίστεως (πιθανώς ο Πάπας, όπως αναφέρεται στο τρίτο μυστικό της αποκάλυψης της Φάτιμα https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CE%AC%CF%84%CE%B9%CE%BC%CE%B1) θα είναι τόσο σημαντική προσωπικότητα που θα μπορούσε επίσης να είναι μια Υψηλότερη μετενσάρκωση.

Παρόλο που το βιβλίο της Αποκάλυψης συνεχίζει να αποτελεί ένα αίνιγμα για τους ερμηνευτές της Βίβλου, όταν οι προσκυνητές ρώτησαν την ενορατική Μιριάνα της Μέτζουργιε (https://en.wikipedia.org/wiki/Our_Lady_of_Medjugorje) τί θα μπορούσε να πει σχετικά με τα μυστικά που οι έξι  οραματίστριες λαμβάνουν συνεχώς από την Παναγία, η Μιριάνα απάντησε: «Όσα χρειάζεται να γνωρίζετε για αυτά τα μυστικά, θα τα βρείτε στο Βιβλίο της Αποκάλυψης». Η εμφάνιση της Μητέρας Μαρίας πραγματοποιείται σε καθημερινή βάση στο μικρό χωριό της Μέτζουργιε (Βοσνία), σχεδόν τα τελευταία 28 έτη, και αποτελεί την πιο μακροχρόνια και προφανή υπόθεση στην ιστορία, που περιγράφεται ως το γεγονός των γεγονότων, από τους πιστούς^{10, 11, 12, 13}. H παγκόσμια έκκληση αλλαγής θρησκεύματος, που η Μαρία έχει επιτύχει τα τελευταία 28 χρόνια μέσω του Μέτζουργιε, ήδη είχε τονιστεί αρκετά, όταν οι εμφανίσεις της εκεί ξεκίνησαν την ημέρα της εορτής του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή (24 Ιουνίου 1981). Παρόμοια με τις εμπειρίες εμφάνισης της Μαρίας, η ιδέα της μετενσάρκωσης επίσης συνδέει την επιστήμη με την πνευματικότητα.

Συμπερασματικές παρατηρήσεις
Υπό το φως των βιβλικών ενδείξεων, στη δυσκολία επιβίωσης, οι Χριστιανοί θεολόγοι θίγουν ένα πνευματικό ρίσκο στο να επιστρέψει κανείς στη γήινη ζωή, καθώς η μετενσάρκωση εγκυμονεί τον κίνδυνο της επιδείνωσης  μιας γήινης κατάστασης και της επιθυμίας για αναγέννηση που προωθεί ένα τέτοιο φαινόμενο. Η έρευνα στις αναμνήσεις προηγούμενων ζωών, εγγυάται μια προειδοποίηση διανοητικής ευρωστίας, καθώς είναι εξαιρετικά ευαίσθητη στην εισβολή ψευδο-επιστημονικών θεωριών και λανθασμένων δογμάτων.  Η ανησυχία μεταξύ των θεολόγων, ότι η πίστη στη μετενσάρκωση θα μπορούσε να γίνει μέσο εκμετάλλευσης από αντι-Χριστιανούς επιστήμονες τα τελευταία χρόνια, πρέπει να έχει τη δέουσα προσοχή¹⁴.

Οι θεολόγοι αναρωτιούνται με ποιο τρόπο η ιδέα της μετενσάρκωσης θα μπορούσε να ταιριάξει με την έννοια της τελικής ανάστασης, με την έννοια ότι εάν ένα άτομο έχει μετενσαρκωθεί αρκετές φορές, ποιο από όλα τα σώματα θα αναστηθεί; Ενδεχομένως, φαινόμενα χίμαιρας, όπου δύο γονιμοποιημένα αυγά ή πρώιμα έμβρυα έχουν συντηχθεί, θα μπορούσαν να δώσουν κάποια στοιχεία στην απάντηση, με τα διάφορα αναστημένα σώματα των διαφορετικών ενσαρκώσεων να «αναμιγνύονται» οδυνηρά. Τα βιβλικά χωρία σχετικά με τον Ιωάννη το Βαπτιστή, ευνοούν μόνο μια έννοια μετενσάρκωσης που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «Υψηλότερη ή Ελεγχόμενη μετενσάρκωση». Κανένα από τα βιβλικά εδάφια δεν υποστηρίζει την ιδέα της καθολικής μετενσάρκωσης.

Ο περίφημος Ωριγένης, ο μαθητής του Κλήμη της Αλεξάνδρειας, του οποίου δάσκαλος ήταν ο Άγιος Πέτρος, φαίνεται να έχει προωθήσει την πίστη στην προ-ύπαρξη της ψυχής, πριν δηλαδή τη φυσική γέννηση, και μια τέτοια έννοια έχει παρερμηνευτεί για να υποστηρίξει την άποψη ότι η πρώιμη Χριστιανική εκκλησία δεχόταν το δόγμα της μετενσάρκωσης, και ότι αυτό εξηγήθηκε από τους Γνωστικούς και από πολυάριθμους πατέρες της εκκλησίας. Η προ-ύπαρξη της ψυχής, δεν σημαίνει πως η Γενική μετενσάρκωση είναι πραγματική, αλλά η μετενσάρκωση δικαιολογεί την προ-ύπαρξη της ψυχής¹⁵. Το δόγμα της μετεμψύχωσης κυρήχθηκε για πρώτη φορά αιρετικό το 533 μ.Χ., στην Ε’ Οικουμενική Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης. Ο Πάπας Βιγίλιος που συμμετείχε στη Σύνοδο ήταν απρόθυμος να βάλει την υπογραφή του στις αποφάσεις της Συνόδου. Ποτέ δεν υπήρξε παπική εγκύκλιος που να αντιτίθεται στην ιδέα της μετενσάρκωσης. Ο αναγνώστης είναι ελεύθερος να βγάλει το δικό του συμπέρασμα σχετικά με τα Βιβλικά εδάφια που αναφέρθηκαν στις παραπάνω παραγράφους. Από καθαρά επιστημονική οπτική,  υποστηρίζω ότι καθώς η πνευματική υπόθεση της μετενσάρκωσης δεν έχει αμφισβητηθεί ικανοποιητικά, η άποψη ότι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής απλά μιμήθηκε τον Ηλία θα πρέπει επίσης να είναι σεβαστή. Είναι ανώριμο το συμπεράνουμε ότι όλες οι αλήθειες μπορούν να εντοπιστούν στη Βίβλο και ότι καμία αλήθεια, πέραν της Βίβλου, δεν υφίσταται. Η Αλήθεια αποκαλύπτεται στην ανθρώπινη κοινωνία σύμφωνα με την επικρατούσα πνευματική και διανοητική ωριμότητα. Η λογική προσέγγιση θα ήταν να πραγματοποιούμε αυστηρή επιστημονική έρευνα για κάθε στοιχείο σχετικό με την ιδέα της μετενσάρκωσης, δίχως να αφήνουμε καμία πέτρα ασήκωτη. Μια συμπαθητική στάση απέναντι στην επιστημονική έννοια της μετενσάρκωσης θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάδειξη αυθεντικότερων περιπτώσεων στο προσκήνιο για επιστημονική μελέτη στους Χριστιανικούς πληθυσμούς, καθώς συνήθως τέτοιες περιπτώσεις θάβονται εξαιτίας του φόβου της κοροϊδίας. Κατά κάποιον τρόπο, το να αναγνωρίσουμε την πιθανότητα Υψηλότερων-βιβλίκων μετενσαρκώσεων, ανοίγει την πόρτα στις μειοψηφίες, που πιστεύουν πως έχουν ξαναζήσει κάποια προηγούμενη ζωή, στη Χριστιανική ιδεολογία, και έτσι αποφεύγεται η δίχως νόημα αμηχανία και οι ηθικές συγκρούσεις για τους Χριστιανούς που βασανίζονται με πιθανές μνήμες προηγούμενων ζωών. Ο Δρ. Στήβενσον, προφανώς προτίμησε να αποφύγει να συνδέσει τη στοιχειώδη έρευνά του, που ακόμα υλοποιείται, στη μετενσάρκωση, με τη θρησκεία¹⁶. Ύστερα από 40 χρόνια έρευνας επάνω σε παιδιά με μνήμες προηγούμενων ζωών, έγραψε, «Ας μη νομίζει κανείς πως ξέρω την απάντηση. Ακόμα την αναζητώ»¹⁷.

Παραπομπές:
1. Swami Paramahamsa (1946) Autobiography of a Yogi. Bombay: Self realization Fellowship.
2. Steiner Rudolf (1947) The manifestation of Karma. London: Rudolf Steiner Publishing Company.
3. Stevenson, Ian. Reincarnation and Biology: A Contribution to the Aetiology of Birthmarks and Birth Defects. Westport. CT: Praeger 1997.
4. Wickland, Carl. (1974). Thirty Years Among the Dead. Los Angeles: Llewellyn Publications.
5. Fiore, Edith (1988) The Unquiet Dead. New York: Ballantine Books.
6. Patrnicka, Wanda. (2006) Possessed by Ghosts :Exorcisms in the 21st century. Warszwa: Centrum Publishers.
7. Modi, Shakuntala. (1998) Remarkable Healings. Charlottesville: Hampton Roads Publishing Co.
8. Pandarakalam, James Paul. (1999) Research into previous life memories. Christian Parapsychologist. Volume 13, No, 7 & 8
9. Barclays, William. (1977) Revelation of John, Vol. 2. London: Westminster John Knox Press.
10. Bubalo Janko, O.F.M. (1987) A Thousand Encounters With The Blessed Mary in Medjugorje Friends of Medjugorje, c/o Fr. Serafin Vistica, O.F.M., and 4851 So. Chicago: Drexel Blvd.
11. Connel, Janice. Attorney (1990) Queen of the Cosmos. Orleans, MA 02653: Paraclete Press.
12. Craig, Mary. (1998), BBC Reporter, Spark From Heaven Notre Dame, IN 46556: Ave Maria Press.
13. Lauentin, Rene. (1987) The Apparitions at Medjugorje Prolonged, Latest news of Medjugorje (1987), Seven Years of Apparitions (1988) Eight Years of Apparitions (1989), Nine Years of Apparitions (1990) Milford, OH 45150: The Riehle Foundation.
14. Pandarakalam, James Paul. (1983) A Christian view of the Idea of 8 9 Reincarnation. Cochin: World Leader-international.
15. Stevenson, Ian. (2003) European cases of the Reincarnation type. McFarland & Company Publishers.
16. Stevenson, Ian. (1997) Where Reincarnation and Biology Intersect. Westport: Praeger. 17. Stevenson, Ian. (2006) Half a Career with the Paranormal. Journal of Scientific Exploration, 20:13-21. © James Paul Pandarakalam 2009

*Πηγή, στην αγγλική γλώσσα: BIBLICAL REINCARNATION (rcpsych.ac.uk)